|
ՀՀ կրթության և գիտության նախարար Արմեն Աշոտյանն հունվարի 22-ին
աշխատանքային այցով մեկնել էր Տավուշի մարզ` ծանոթանալու տեղի կրթական
հիմնախնդիրներին: Այցելությունը Տավուշ մարզ առաջինն էր նախարարի այս տարվա
մարզային այցելությունների շարքում. նախատեսվում են աշխատանքային այցելություններ
ՀՀ բոլոր մարզեր, ինչպես նաև Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն: Համաձայն
օրակարգի` նախարարի առաջին հանդիպումը տեղի ունեցավ Տավուշի մարզպետարանում.
խորհրդակցությանը մասնակցում էին մարզի ղեկավարությունը, ինչպես նաև հանրակրթական
ու նախնական և միջին մասնագիտական ուսումնական հաստատությունների տնօրեններ:
Մարզում գործում են 46 նախադպրոցական և 81 հանրակրթական ուսումնական
հաստատություններ, որոնցից 45-ն ունեն սահմանամերձ դպրոցի կարգավիճակ, ավելին` այդ
դպրոցներից 24-ն ունի մինչև 100 աշակերտ: Ընդհանուր հաշվով` մարզի նախադպրոցական
ուսումնական հաստատություններում ընդգրկված է շուրջ 1700 երեխա, իսկ
հանրակրթականում սովորում է 16922 աշակերտ: Մարզում գործում են 2 ավագ դպրոցներ`
Իջևանում և Դիլիջանում, ինչպես նաև 2 բարձրագույն ուսումնական հաստատություններ, 6
պետական քոլեջներ և քոլեջների մասնաճյուղեր: Մարզի բոլոր ուսուցիչներն անցել են
համապատասխան վերապատրաստում: Բացելով խորհրդակցությունը` նախարարը նշեց, որ,
համաձայն կրթական վիճակագրության, Տավուշի մարզի հիմնական ցուցանիշները միջին
հանրապետական ցուցանիշից բարձր են, իսկ մարզային ցուցանիշներից` առավել ևս:
Անդրադառնալով նախադպրոցական կրթությանը` նախարարը նշեց, որ համաձայն Համաշխարհային
բանկի «Կրթության որակ և համապատասխանություն» վարկային երկրորդ ծրագրի`
2010-14թթ.-ին հանրապետության 144 համայնքում հանրակրթական դպրոցի բազայի վրա
նախատեսվում է բացել նախադպրոցական կրթության նվազ ծախսատար մոդելով աշխատող
դասարաններ, առավել ևս, որ հանրապետության շուրջ 600 համայնքում չկան
մանկապարտեզներ, միաժամանակ առկա են դպրոցական ազատ տարածքներ: «Կրթության որակ
ապահովելու համար պետք է սկսել դեռևս վաղ տարիքից. այս համատեքստում նախադպրոցական
կրթությունը դիտարկվում է որպես կրթության հավասար մեկնարկային պայմաններ ապահովող
և նվազագույն գիտելիքներ փոխանցող գործիք»,-նշեց Ա. Աշոտյանը` մարզի ղեկավարությանն
առաջարկելով ներկայացնել այն համայնքների ցանկը, որտեղ կարելի է իրագործել
վերոնշյալ ծրագիրը: Անդրադառնալով հանրակրթության բաղադրիչին` նախարարը նշեց, որ
ճգնաժամի պատճառով այս տարի նվազել են դպրոցաշինության ծախսերը, թեև ՀՀ
կառավարությունը որոշեց հավելյալ 5 մլրդ դրամ հատկացնել այս ոլորտին: Նախարարը
տեղեկացրեց, որ այս տարի ևս շարունակվելու է ուսուցիչների վերապատրաստման
գործընթացը: Նա ներկաներին հավաստիացրեց, որ նոր ուսումնական տարում հանրապետության
բոլոր ավագ դպրոցները կապահովվեն անհրաժեշտ դասագրքերով. նա կոչ արեց մարզի
ղեկավարությանը` տարին մեկ անգամ հանդիպում կազմակերպել տեղի մանկավարժների և
լավագույն մասնագետների հետ և դասագրքերի հետ կապված նրանց դիտողություններն ու
առաջարկությունները ներկայացնել նախարարություն: Ա. Աշոտյանն անդրադարձավ նաև մարզի
մանկավարժական կադրերի ապահովման խնդրին. նպատակային ընդունելությունը և
ուսուցիչների գործուղումը, ըստ նախարարի, այն արդյունավետ միջոցներն են, որոնց
օգնությամբ խնդիրը կարելի է լուծել; Նախարարը ներկաներին նաև տեղեկացրեց, որ այս
տարի կգործի տնօրենների հավաստագրման կարգը. «Մեր կրթական համակարգի թիվ մեկ
խնդիրներից մեկը կառավարման որակն է, և տնօրենների հավաստագրման կարգն այն գործիքն
է, որը թույլ կտա նախարարությանը հսկողության տակ պահել հանրակրթական համակարգի
կառավարման գործընթացը` ապահովելով հավակնորդների համար նվազագույն չափորոշիչների
համապատասխանություն «,-նշեց նախարարը և հավելեց, որ վերապատրաստման կարգը
ներառելու է համապատասխան մոդուլային ծրագիր, որի հիմնական ուղղություններն են`
տնտեսաիրավական գիտելիքներ, կառավարչական հմտություններ և մանկավարժահոգեբանական
պատրաստավածություն: Նախարարը ներկաներին տեղեկացրեց, որ տարվա ընթացքում
ընդլայնվելու է նաև դպրոցների` համակարգիչներով ապահովման ծրագիրը. այս տարի ԿՏԱԿ-ր
նախատեսում է ևս 300 դպրոց միացնել համակարգչային ընդհանուր ցանցին` դրանց թիվը
հասցնելով 900-ի: Նախարարը մարզի ղեկավարությանը կոչ արեց ներկայացնել համապատասխան
հայտեր` առաջնորդվելով, իհարկե, դպրոցների առաջնահերթություններից: Անդրադառնալով
սահմանամերձ բնակավայրերի փոքր դպրոցների խնդրին` նախարարը նշեց, որ ծախսերի
արդյունավետության տեսանկյունից պետք է ընդունվի պետության համար ընդունելի
տարբերակ. հնարավոր է համայնքային խոշորացման գործոնը, երբ կընտրվի մեկ հետակետային
դպրոց և կտրամադրվի համապատասխան փոխադրամիջոց: Միաժամանակ, նախարարը հավաստիացրեց,
որ այս հարցում ՀՀ կառավարությունը կփորձի մարզի ռազմավարական նշանակությանը
համապատասխան լուծումներ գտնել` հաշվի առնելով սահմանամերձ համայնքների
կարգավիճակը: «Հայաստանում ժողովրդագրական առաջին հարվածը կրեց կրթական համակարգը.
այս տարի աշակերտների թիվը նվազել է 20 հազարով, ուստի առաջացել է ուսուցչական
կազմերի պահպանման խնդիր: Մենք պետք է միասին փորձենք արդյունավետ լուծում գտնել
նաև այս հարցում»,-ընդգծեց Ա. Աշոտյանը: Նախարարը նաև ներկաներին տեղեկացրեց, որ
միջազգային երկու ծրագրով նախատեսվում է որոշակի ֆինանսական ներդրումներ կատարել ՀՀ
մարզերում. ԱՄՆ միջազգային զարգացման գործակալության աջակցությամբ Տավուշի և
Արագածոտնի շուրջ 20 համայնքում կիրականացվի դպրոցների մարզադահլիճների
վերանորոգման ծրագիր, իսկ Բաց հասարակության ինստիտուտի օժանդակությամբ որոշակի
ներդրումներ կկատարվեն սահմանամերձ բնակավայրերի փոքր դպրոցների շենքերի
վերանորոգման աշխատանքներում: Խորհրդակցության ընթացքում անդրադարձ եղավ նաև մարզի
նախնական և միջին, ինչպես նաև բարձրագույն մասնագիտական կրթության, մասնավորապես,
մասնավոր բուհերի լիցենզիաների տրամադրման պայմանների խստացման և կրթության որակի
ապահովման խնդիրներին: Խորհրդակցության ընթացքում նախարարը պատասխանեց նաև
ուսումնական հաստատությունների տնօրենների հարցերին, որոնք հիմնականում վերաբերում
էին քոլեջ-բուհ կրթության շարունակականության, դպրոցներում «Ֆիզկուլուրա» առարկայի
դասավանդման և մարզադահլիճների վերանորոգման, դպրոցաշինության, մանկավարժների
ատեստավորման, դպրոցներում ընթացիկ գնահատման և այլ խնդիրների: Ամփոփելով
խորհրդակցության արդյունքները` նախարարը մարզի ողջ մանկավարժական կազմին
շնորհակալություն հայտնեց կատարած աշխատանքի համար. «Մեր հայրենիքի համար կարևոր
այս սահմանամերձ հատվածում դուք կարողանում եք պատվով իրականացնել այն
առաքելությունը, ինչի համար կոչված եք»,-նշեց Ա. Աշոտյանը: Նախարարի հաջորդ
հանդիպումը ԵՊՀ Իջևանի մասնաճյուղի ուսանողների, ծնողների և դասախոսների հետ էր:
Հանդիպմանը մասնակցում էր նաև ԵՊՀ ռեկտոր Ա. Սիմոնյանը: Մասնաճյուղի ռեկտոր Ս.
Առաքելյանն անդրադարձավ բուհի մի շարք խնդիրների: Նա նշեց, որ բուհը Տավուշի
տարածաշրջանն ու հարակից մարզերն ապահովում է բարձր որակավորում ունեցող
մասնագետներով, ինչպես նաև լուծում է սահմանամերձ բնակավայրերի մանկավարժական
կադրերի ապահովման խնդիրը: Ողջունելով ներկաներին` նախարարը նշեց, որ ԵՊՀ Իջևանի
մասնաճյուղը հանդիսանում ՀՀ մարզային լավագույն բուհերից մեկը. դրա մասին են
վկայում համապատասխան ցուցանիշները և մատուցված կրթական ծառայությունների որակը:
Նախարարը ներկաներին տեղեկացրեց, որ այս տարի նախատեսվում է մշակել պետպատվերի
ձևավորման նոր կարգ, համաձայն որի` մարզային բուհերը պետք է առաջնահերթություն
ունենան այդ հարցում` հաշվի առնելով, որ անվճար տեղերի ավելացմամբ լուծվում է ոչ
միայն տեղում կրթություն ստանալու, այլև ռազմավարական կարևոր խնդիր. «Մենք պետք է
անենք հնարավորը, որը կրթությունը նախևառաջ կատարի իր հիմնական առաքելությունը`
ամրապնդի մեր ազգային պետականությունը և անվտանգությունը»,-ընդգծեց Ա. Աշոտյանը:
Դիմելով ուսանողներին` նախարարը նշեց, որ 21-րդ դարում ուսանողը պետք է ունենա ոչ
միայն իրավունքներ, այլ նաև պարտականություններ. «Իրավունքներից լիարժեք կարող է
օգտվել այն ուսանողը, ով լիարժեք կատարում է իր պարտականությունները, որովհետև
ուսանողների ներգրավվածությունը բուհերի կառավարման խորհուրդներում և որակի
հսկողության մեխանիզմներում պետք է հետզհետե աճի, և այստեղ մենք ապավինում ենք
բանիմաց և հայրենասեր ուսանողների գիտակցությանը: Կրթությունն ապահովում է մարդու
բարեկեցությունը, և գիտելիքն է, որ ծնում է բարեկեցություն. սա է գիտելիքների
ձեռքբերման լավագույն խթանը: Սակայն հիշեք, որ բուհը ոչ միայն գիտելիք է տալիս. այն
նաև ձևավորում է մտածելակերպ, աշխարհայացք, փիլիսոփայություն: Մարդը պետք է որոշակի
արժեք կրի իր մեջ, հակառակ պարագայում` գիտելիքը դառնում է վնասակար և
վտանգավոր»,-ուսանողներին դիմելով` նշեց նախարարը; Ա. Աշոտյանը պատասխանեց նաև
ուսանողների հարցերին, որոնք վերաբերում էին շրջանավարտների ապագա աշխատատեղերի,
մագիստրոսական կրթության, ուսխորհուրդների աշխատանքների արդյունավետության
բարձրացման և այլ հարցերի: Հանդիպման ավարտին նախարարը ՀՀ նախագահի կողմից
սահմանված Սպարապետ Վազգեն Սարգսյանի և Մոնթե Մելքոնյանի անվան անվանական
կրթաթոշակներ հանձնեց բուհի լավագույն ուսանողներին: Նախարարը եղավ նաև բուհի
գրադարանում, ինչպես նաև այցելեց «Կիրառական արվեստի» ֆակուլտետի ուսանողների
աշխատանքները ներկայացնող ցուցասրահ: Նախարարի հաջորդ հանդիպումն Իջևանի թիվ 2
դպրոցի մանկավարժական խորհրդի հետ էր: Ողջունելով ուսուցիչներին` նախարարը նշեց, որ
հաճելի է գտնվել ավանդույթներով հարուստ և 150-ամյա պատմություն ունեցող դպրոցում,
որն ունի կուռ, մասնագիտական առումով կոփված կոլեկտիվ: Միաժամանակ, Ա. Աշոտյանն
ափսոսանք հայտնեց, որ դպրոցներում առկա է տղամարդ ուսուցիչների պակաս, որն այնքան
անհրաժեշտ է` հատկապես երեխաների դաստիարակության հարցում: Նա ուսուցիչներին նաև
տեղեկացրեց, որ մինչև այս տարվա ավարտը նախատեսվում է մշակել ուսուցիչների
ատեստավորման, դպրոցական խորհուրդների կազմավորման, ինչպես նաև տնօրենների
հավաստագրման և ընտրության կարգերը: Մանկավարժները հիմնականում մտահոգված էին
դասագրքերի ստեղծման գործում մանկավարժական խմբերի ներգրավվածության, երիտասարդների
համար նախատեսված հեռուստահաղորդումների լեզվի և բովանդակության, ավագ դպրոցի
բարեփոխումներին վերաբերող խնդիրներով: Նախարարի հաջորդ այցն Իջևանի պետական
քոլեջ էր: Քոլեջը ներառված է Եվրոպական Միության «Նոր հարևանության ծրագրի» 12
բազմագործառութային կենտրոնների ծրագրի մեջ, որի շրջանակում քոլեջում իրականացվել
են վերանորոգման աշխատանքներ, տրամադրվել են համապատասխան սարքավորումներ,
վերապատրաստվել է դասախոսական կազմը: Ողջունելով դասախոսներին` նախարարը նշեց, որ
42-ամյա ճանապարհ անցած քոլեջը պետք է դառնա Տավուշի տարածաշրջանի աշխատաշուկան և
տնտեսությունը համապատասխան մասնագիտական կադրերով ապահովող հիմնական դարբնոց.
«Ամեն մարզում նմանատիպ քոլեջները կդառնան առաջատար և կսպասարկեն մարզի
աշխատաշուկան, իսկ մասնագիտությունների ընտրությունն ու պայմանների ապահովումը պետք
է լինի մարզի տնտեսության և հասարակության պահանջների հիման վրա»,- նշեց Ա.
Աշոտյանը և հավելեց, որ վերջին տարիներին կատարած ներդրումների շնորհիվ ապահովվել է
համակարգի գրավչությունը երիտասարդների համար: Հանդիպման ընթացքում անդրադարձ եղավ
նաև քոլեջների դասախոսների համեմատաբար ցածր աշխատավարձին: Աշխատանքային այցով
նախարարը եղավ նաև Դիլիջանում, ուր այցելեց քաղաքի թիվ 1 ավագ դպրոց, որը նշել է իր
հիմնադրման 140-ամյակը: Անդրադառնալով ավագ դպրոցի բարեփոխումներին` նախարարը նշեց,
որ այն մեր կրթական համակարգի անկյունաքարային բարեփոխումներից է. «Ավագ դպրոցն այն
հանգույցն է, որտեղից պետք է բացվի ճանապարհ դեպի մասնագիտական կրթություն: Ավագ
դպրոցն այսօր հասարակական ընկալման խնդիր ունի. ենթադրվում է, որ այն պետք է դառնա
լավագույնը տարածաշրջանում ինչպես շենքային պայմանների, այնպես էլ ուսուցչական
կադրերի առումով»,-ընդգծեց Ա. Աշոտյանը: Ա. Աշոտյանի վերջին հանդիպումը
ներառական կրթություն իրականացնող Դիլիջանի թիվ 2 հիմնական դպրոցի ուսուցչական
կոլեկտիվի հետ էր, որոնց հետ զրույցի ընթացքում նախարարը նշեց, որ այսօր
հանրապետությունում գործում է ներառական կրթություն իրականացնող 49 դպրոց, և այդ
ցանցը հետագայում պետք է ընդլայնվի. «Ներառական կրթության ապահովումը մեր
բարեփոխումների առաջնահերթություններից է: Պետք է ապահովվի երեխայի կրթության
իրավունքը` անկախ նրանից` երեխան ունի առանձնահատուկ կրթության կարիք, թե ոչ; Այդ
երեխաները մեր հասարակության մի մասնիկն են, և մեր բարոյական պարտքն է նրանց
ճակատագիրը տնօրինել լավագույնս: Այս հարցում աշխարհում ընդունված լավագույն մոդելը
ներառական կրթությունն է, և մենք պետք է անենք հնարավորը, որ այդ երեխաները դառնան
հասարակության լիարժեք անդամ և ինտեգրվեն իրենց հասակակիցների շրջապատ»,-նշեց Ա.
Աշոտյանը: Ամփոփելով Տավուշի մարզ կատարած աշխատանքային այցը` նախարարը նշեց.
«Այցն օգտակար էր երկու կողմերի համար էլ. իրականացվող կրթական քաղաքականությանը
համահունչ` մենք պարտավոր ենք հաշվի առնել մեր համակարգի բոլոր աշխատակիցների
կարծիքը: Վստահ եմ, որ բարձրացված հարցերը լուծումներ կգտնեն, որովհետև խնդիրները
հիմնականում բովանդակային բնույթի էին: Չնայած առկա խնդիրներին` պետք է արձանագրել,
որ Տավուշի մարզում մենք ունենք կայացած կրթական համակարգ»,-նշեց նախարարը:
Առաջիկայում նախատեսվում է նախարարի այց ՀՀ այլ մարզեր:
|