ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարի տեղակալ Արթուր Մարտիրոսյանը հոկտեմբերի 18-19-ը Փարիզում մասնակցում է «Դպրոցական սնունդ» կոալիցիայի առաջին Գլոբալ համաժողովին:
ԿԳՄՍ նախարարի տեղակալը մասնակցել է «Խոստումներից դեպի առաջընթաց. ազգային պարտավորությունները՝ գործողության մեջ» պլենար քննարկմանը, որի շրջանակում «Դպրոցական սնունդ» կոալիցիայի անդամ երկրների տարբեր ոլորտային պատասխանատուներ պատմել են իրենց երկրում ծրագրի իրականացման, գրանցած հաջողությունների և ապագայի հեռանկարների մասին:
Արթուր Մարտիրոսյանը, ողջունելով համաժողովի մասնակիցներին, ներկայացրել է Հայաստանի Հանրապետությունում «Կայուն դպրոցական սնունդ» ծրագրի իրականացման ընթացքը: 2023 թվականի հուլիսից արդեն ՄԱԿ-ի Պարենի համաշխարհային ծրագիրը (ՊՀԾ) «Կայուն դպրոցական սնունդ» ծրագրի հետագա կառավարումը և իրականացումն ամբողջությամբ փոխանցել է ՀՀ կառավարությանը, ու այժմ այն ամբողջությամբ ֆինանսավորվում է պետական բյուջեից։ Հայաստանում ծրագրի իրականացումը մեկնարկել է 2014 թվականից՝ ՄԱԿ-ի Պարենի համաշխարհային ծրագրի օգնությամբ, Ճյուղային սննդի ինստիտուտի տեխնիկական աջակցությամբ և Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության ֆինանսական օժանդակությամբ: Ծրագրի կառավարումն ու ֆինանսավորումը փուլային եղանակով այս տարիներին փոխանցվել է ՀՀ կառավարությանը:
Նախարարի տեղակալի խոսքով՝ 2023 թվականի հունվարից ՀՀ 10 մարզերի 1075 դպրոցների 1-ից 4-րդ դասարանների 100 հազարից ավելի երեխաներ սնունդ ստանում են պետական բյուջեի միջոցների հաշվին: Արթուր Մարտիրոսյանն ընդգծել է՝ ներկա պահին շահառուների թիվը կմեծանա, քանի որ Ադրբեջանի կողմից 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ին սանձազերծած ռազմական ագրեսիայի հետևանքով Լեռնային Ղարաբաղից բռնի տեղահանված քաղաքացիներից 21 հազարը դպրոցահասակ երեխաներ են, որոնք իրենց կրթությունը կշարունակեն նաև ՀՀ մարզերի դպրոցներում:
«Այսպիսով երեխաներն ամեն օր ապահովվում են անվճար առողջ սննդով, ինչը նպաստում է սովորողների՝ ուսման և առաջադիմության բարելավմանը: Մեկ այլ կարևոր կետ, որով մենք հպարտանում ենք, ծրագրի շարունակական վերանայումն ու զարգացումն է: Հաշվի առնելով տնտեսական իրողությունները, մասնավորապես գնաճը՝ Կառավարությունը վերջերս վերանայել և ճշգրտել է ծրագրի բյուջեն։ 2023 թվականի սեպտեմբերից դպրոցներում ընդգրկված խոհարարները՝ հիմնականում համայնքներից ընտրված և խորհրդանշական գումարի դիմաց աշխատող կանայք, ներառվել են դպրոցների հաստիքացուցակում և ստանում են համապատասխան աշխատավարձ»,- նշել է Արթուր Մարտիրոսյանը:
Արթուր Մարտիրոսյանի խոսքով՝ դպրոցական ճաշացանկը մշտապես բարելավվում է՝ ընդգրկելով տեղական արտադրանք, թարմ միրգ, բանջարեղեն և պրոտեիններ: Նախարարի տեղակալի փոխանցմամբ՝ հատկանշական է, որ դպրոցամերձ ջերմատներ և ինտենսիվ այգիներ ունեցող շատ դպրոցներում աշակերտները օգտվում են հենց իրենց այգիներում աճեցվող բանջարեղենից, մրգերից և հատապտուղներից:
«Մենք ակտիվորեն դասընթացներ ենք անցկացնում նաև ուսուցիչների հետ սննդային կրթության վերաբերյալ, ներգրավում ենք ծնողներին՝ հասկանալու հավասարակշռված սննդակարգի կարևորությունը և նույնիսկ ինտերակտիվ ներկայացումներ ենք կազմակերպում սովորողների համար՝ համոզվելով, որ նրանք գիտակցում են առողջ սննդի կարևորությունը: Իրականացվում են վերապատրաստումներ տարբեր ուղղություններով՝ թե՛ խոհարարների, թե՛ տնօրենների համար, ինչպես նաև աշխատանքներ են տարվում դասղեկների հետ»,- ներկայացրել է Արթուր Մարտիրոսյանը:
Նա տեղեկացրել է նաև, որ Հանրակրթության նոր չափորոշչի համաձայն՝ հանրակրթական ուսումնական հաստատությունների 5-11-րդ դասարաններում իրականացվում է «Առողջ ապրելակերպ» պարտադիր խմբակը, որի նպատակն է աշակերտին սովորեցնել գնահատել իր և այլոց առողջությունը՝ որպես կարևորագույն արժեք, ինչպես նաև ձևավորել գիտելիքների, կարողությունների, հմտությունների և արժեքների վրա հիմնված անվտանգ վարքագիծ:
Ամփոփելով խոսքը՝ ԿԳՄՍ նախարարի տեղակալն ընդգծել է, որ ծրագիրը դեռևս իրականացվում է միայն մարզային դպրոցներում, և ներկայում քննարկվում է մայրաքաղաք Երևանի դպրոցները ևս ծրագրում ներառելու հարցը, ինչը թույլ կտա շուրջ 50 հազարով մեծացնել ծրագրի շահառու երեխաների թիվը:
«Բացի դրանից՝ մասնավոր հատվածի հետ համատեղ ջանքերի և ծնողների համաֆինանսավորման նորարարական մոդելների միջոցով ձգտում ենք առողջ սնվելու առավելությունները տարածել նաև բարձր դասարաններում սովորող աշակերտների շրջանում»,- եզրափակել է Արթուր Մարտիրոսյանը:
Նշենք՝ 2021 թվականին Պարենի համաշխարհային ծրագրի (ՊՀԾ) կողմից Ֆրանսիայի և Ֆինլանդիայի աջակցությամբ մեկնարկած այս կոալիցիան նպատակ ունի մինչև 2030 թվականն աշխարհի բոլոր երեխաների համար դպրոցական սննդի ծրագիր ապահովել:
Գագաթաժողովին մասնակցում են պետությունների ղեկավարներ, նախարարներ, տարածաշրջանային կազմակերպությունների, միջազգային և տեղական ոչ կառավարական ընկերությունների, հիմնադրամների, հետազոտական հաստատությունների, քաղաքապետարանների, խորհրդարանական ցանցերի և ՄԱԿ-ի գործակալությունների ներկայացուցիչներ:
Նյութի աղբյուրը. ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարություն
Ե՞րբ օգտագործել գնահատման աղյուսակը (ռուբրիկը) Ռուբրիկներն օգտագործվում են՝ 1. թիրախային թեմայի շուրջ աշակերտների կատարած հետազատության/ էսսեի գնահատման դեպքում: 2. ելույթի/պրեզենտացիայի գնահատման դեպքում: 3. հաղորդակցման հմտությունը, թիմով աշխատելու կարողունակությունը գնահատելիս: 4.…
Գնահատում Կրթական գնահատումը ուսումնական գործընթացի արդյունավետության և ուսուցման արդյունքների բացահայտման միջոց է; / Տես՝ Հանրակրթության պետական կրթակարգ. Միջնակարգ կրթության պետական չափորոշիչ, Երևան, «Անտարես», 2004/ Գնահատմամբ պարզվում է սովորողների և դպրոցների…
Դասի պլան Ես և շրջակա աշխարհը առարկայից Կաղապարի լրացման տեսաուղեցույց (https://drive.google.com/file/d/1MoCO3pXvgd4B8yHtapHUo24WDNtygZrw/view?usp=drive_link) Մեթոդական ուղեցույց (https://docs.google.com/document/d/1wL56E_w6CSzWXB__VmKmF4iMi8trsQGs/edit?usp=sharing&ouid=108287337791459882737&rtpof=true&sd=true)
Հարգելի ուսուցիչներ, «Պարզաբանումներ» թեմայում Ֆորումի ադմինիստրատորները՝ Մարի Գասպարյանը (https://forum.armedu.am/member/9113-%D5%B4%D5%A1%D6%80%D5%AB-%D5%A3%D5%A1%D5%BD%D5%BA%D5%A1%D6%80%D5%B5%D5%A1%D5%B6) և Արփինե Քիրիշյանը (https://forum.armedu.am/member/14139-arpi-kirishyan), կպատասխանեն ձեզ հետաքրքրող հարցերին:
Նոր նյութի ներկայացում Նոր նյութի բացատրության ժամանակ պետք է հաշվի առնել այն հանգամանքը, որ աշակերտը միանգամից չի կարող շատ բան սովորել: Ըստ գիտական հետազոտությունների` Նոր նյութի հաղորդման ժամանակ կարևոր է…
Հեռավար ուսուցում 2022—2023 ուսումնական տարի, 5-րդ դասարան
Մուտքի խոսք Էռնեստ Հեմինգուեյի «Ծերունին և ծովը» վիպակը հանրակրթական դպրոցներում ուսումնասիրվում է 8-րդ դասարանում հինգ կամ վեց դասաժամով, որոնցից մեկ դասաժամ հատկացվում է գրողի կենսագրությանը, վիպակի ժանրային առանձնահատկությունների ուսուցմանը: Գրականության դասերին նորագույն մեթոդների ու հնարների հմտորեն կիրառումը մշտապես կարևոր բաղադրիչ է հանդիսացել ուսուցման նպատակին հասնելու համար: Մեթոդների ու հնարների բազմազանության մեջ ուսուցիչը պիտի կարողանա ընտրել թեմային համապատասխանող, համեմատաբար ավելի արդյունավետ, հետաքրքիր, ինչպես նաև սովորողների վերլուծական- քննադատական մտածողությունը զարգացնող միջոցներ, գործիքներ, թվային ռեսուրսներ: Արդյունավետ մեթոդների ընտրությունից է կախված առաջադրված նպատակի իրականացումը: «Ծերունին և ծովը» վիպակի դասավանդման մեթոդները կարող են լինել բազմաշերտ ու ընդգրկուն, ինչպիսին ստեղծագործությունն է: Թեման ուսումնասիրելիս խորհուրդ է տրվում առաջնորդվել ԽԻԿ համակարգով և աշակերտակենտրոն սկզբունքով, ուշադրություն դարձնել խաչվող կամ ընդհանրական հասկացություններին: Եռափուլ համակարգի առանձին փուլերում կիրառել համապատասխան մեթոդներ ու հնարներ, առաջադրանքներ: Դրանք հմտորեն համադրելու և նպատակահարմար կիրառելու դեպքում ուսուցիչը առավելագույն արդյունքի կհասնի:Պարտադիր չէ, որ այս աշխատանքում ընդգրկված բոլոր մեթոդներն ու հնարները կիրառվեն վերջնարդյունքի հասնելու համար: Գրականության ուսուցիչը կարող է դրանցից մի քանիսը հաջողությամբ կիրառել կամ դասը պլանավորելիս համատեղել իր նախընտրած մեթոդի հետ և հասնել ցանկալի արդյունքի:
Հեռավար ուսուցում 2022—2023 ուսումնական տարի, 3-րդ դասարան
Ուղղագրությունը և ուղղախոսությունը 10-րդ դասարանում:
Բարի գալուստ 7-րդ դասարանի ուսումնական նյութերի հեռավար դասընթացին: Մաղթում եմ բոլորիս արդյունավետ աշխատանքային ուսումնական տարի:
ՏՀՏ խմբակ
ՏՀՏ խմբակ